Hamlet versus Hamlet

Te zijn of niet te zijn, bestaan of niet bestaan, dat is de vraag. Hamlet’s wraakkoorts en haar tragische ontknoping hebben in al duizenden vormen en bewerkingen op het toneel gestaan. Nu komen regisseur Guy Cassiers en schrijver Tom Lanoye met hun eigen, sombere versie.

Cassiers en Lanoye hebben al eerder samengewerkt en nu buigen ze zich samen over ‘het stuk der stukken’: Shakespeare’s Hamlet. Guy Cassiers regisseert deze bewerking met een negenkoppige cast, samengesteld uit de ensembles van Toneelhuis en Toneelgroep Amsterdam. Het is de eerste coproductie in een reeks van vier, gepland tussen 2014 en 2016.

Hamlet versus Hamlet is een nieuw tragedie, een hedendaagse bewerking door Vlaams magiër van het geschreven, en gesproken, woord Tom Lanoye. Het alom bekende verhaal begint hetzelfde als het origineel. Claudius (Johan Van Assche) heeft koning vermoord, zijn broer en tevens de vader van de jonge prins Hamlet (Abke Haring). Een politieke moord, deels uit machtswellust deels uit politieke overwegingen. De geest van de dode koning roept zijn zoon, Hamlet, op tot wraak. Hamlet wordt verscheurd tussen zijn verlangen om de moordenaar te straffen en zijn liefde voor zijn overspelige moeder, die kort na de moord met Claudius hertrouwde.

Maar langzaam komt de hand van Tom Lanoye in beeld die niet alleen flink het mes heeft gezet in het plot, maar ook in de karakters. Hamlet’s beste vriend Horatio is geschrapt, daar voor in de plaats spreekt Hamlet veel van zijn tekst uit tegen de geest van Yorick (Katelijne Damen). een toevoeging die heel wat spanning uit Hamlet’s grote monologen haalt en eigenlijk een beetje nietszeggend over het podium dwaalt. Het is soms borderline komisch. Daarnaast heeft Lanoye de Polonius familie nogal onder handen genomen, het gezin bestaat nu uit een griezelige driehoeksrelatie tussen Ophelia (een tweedimensionale Gaite Jansen) en haar broer Laertes ( Eelco Smits) en vader Polonius (Roeland Fernhout met een raar brilletje). Deze interpretatie wordt niet uitgewerkt en is als thema zo groot en zo vies dat het afbreuk doet aan de andere cruciale kwesties zoals Ophelia’s psychologische aftakeling en Hamlet’s eigen worsteling met zijn wraaklust.

Ondanks de soms wat vreemde dramaturgische beslissingen is er in Hamlet versus Hamlet sprake van uitstekend acteerwerk, Abke Haring is een voortreffelijke keuze voor Hamlet en ze speelt fenomenaal haar androgyne en tengere karakter, een halfwas die zich staande probeert te houden in het hof van zijn oom. Net als de andere uit zijn generatie, Ophelia en Laertes, die allemaal hun eigen gevecht voeren tegen hun verwekkers. Vooral Haring is fysiek heel sterk. Hamlet begint bedeesd, bedaard maar staat al snel te borrelen na van de regicide verwittigd, en net voor het doek valt voor de pauze loopt hij in een schitterende tirade over.

In de tweede helft is alles nieuw en weten we dat er van alles kan gebeuren. Hier is Lanoye’s hand het duidelijkst zichtbaar. Met een veranderd plot komen er ook nieuwe monologen en moeten de touwtjes met nieuwe teksten aan elkaar geknoopt worden. Maar dat legt ook een grote zwakte van Hamlet versus Hamlet bloot. Veel van het spel voelt anachronistisch in haar tentoonstelling. We springen van natuurlijke taal naar diep Shakespeareaanse monologen, soms is dan de verhouding zoek en lijken alle karakters wel een beetje schizofreen. Er wordt dan nog gespeeld met licht en geluidseffecten om de gravitas van zulke situaties door te laten dringen, maar deze komen slechts soms tot hun recht. Op het eind trakteert Hamlet ons met een zwakke tekst nog op iets wat meer lijkt op een lesje vervoegen dan een epiloog. Als Lanoye en Cassiers deze on-catharsisische ontknoping zo hebben uitgekiend doet dat Shakespeare’s grote drama toch te kort.

Gezien: Kaaitheater: 30-05

Tags from the story
Written By

I'm a Dutch writer/poet/walnut eater living in Brussels. I enjoy theatre. Playing, writing, watching, reviewing it. I have no children, no dogs but I do have a set of dead cactuses.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *