Van Den Vos

Wat het antropomorfisme van de middeleeuwse dierenfabel nog verhulde, scheurt Van Den Vos in anderhalf uur aan stukken. Vraatzucht, wellust, torn en afgunst zijn wel degelijk menselijke trekken. FC Bergman bewerkt een middeleeuwse moralistisch epos tot een nog confronterender spiegelbeeld.

Het muziektheaterstuk Van Den Vos is geen simpele bewerking van het dierendicht Van de Vos Reynaerde. In zijn herschrijving heeft Josse de Pauw het rosse roofdier van zijn vacht ontdaan en hem in een nieuw symbolisch bontje gestoken. Hoewel de rolverdeling de parabel vergemakkelijkt, waarin Gregory Frauteur als Reynaert tegenover Dirk Roothooft als zijn aanklager Ysengrym staat en de karakters Buun de Beer en Tybeert de Kat als comic relief dienen, is het al vrij snel duidelijk dat dit geen schalks verhaaltje voor het slapengaan betreft. Daar is Van Den Vos namelijk veel te gruwelijk voor.

Van Den Vos vertrekt vanuit het beeld. Vanuit een achteruitkijkspiegelbeeld in een kleine sedan welteverstaan. Van vos of bos nog geen sprake als het stuk aanvangt met de aanklacht van Ysengrym de wolf jegens Reynaerde. Een live-feed van de rechtsfilosofische dialoog tussen de wolf en de koningin (Viviane de Muynck), geprojecteerd op het podiumlange kaasdoek, voorspelt alvast de ethische problematiek van het theaterstuk: ligt de schuld in de daad of in het pogen tot de daad? Het spiegelmotief, dat niet alleen weerkeert in het subjectieve filmwerk maar ook in de scheiding die het projectiedoek tussen Ysengrym’s wereld en de Wereld van het Wild creëert, blijft een belangrijk thema.

Een vos is slim, doortrapt, maar ook verraderlijk en achterbaks. Een vos speelt dood todat zijn prooitjes nieuwsgierig komen kijken en hapt dan fataal toe. Gregory Frateur’s Reynaert is nog geslepener, hij wacht niet rustig af maar stalkt en verleidt zijn slachtoffers. Na de verdrinkingsdood van kipje Coppe (de prachtige June Voeten als een Nabokoviaanse Ophelia), krijgt de wolf toestemming om de vos te arresteren. Wat volgt is een opeenvolging van angst, hoon en wreedheid. Eén voor één vermaakt de vos zijn vervolgers tot slachtafval en drijft Ysengrym daarmee tot wanhoop. De wolf vervalt in een perverse frustratie die hij botviert op zijn vrouw, zijn zoontje en de mysterieus tot leven gewekte Coppe. Staat de wolf hierbij in zijn recht? Waarom gaat hij zelf niet op zoek naar de vos? Zit er een vos in ons allemaal? Hoewel deze vragen niet allemaal worden beantwoord is Van Den Vos een fragmentarische tour-de-force.

Maar in dat opzicht is Van Den Vos een wolf in schaapskleren. Als filmische angstdroom steelt dit muziektheater flarden van menig ander kunstdiscipline. Het wil naast theater en film ook dans, performance, concert en opera zijn. Of moeten we dat musical noemen? (Dez Mona frontman Frauteur is in ieder geval geen Pavarotti). De live soundtrack van Kaleidoskop bromt en gromt maar treft maar een enkele keer perfect de stemming. Het sterkst is zijn beeldtaal; de cinematografie loopt naadloos over in de theatrale mise-en-scene en steekt zo menig prominent Hollywoodregisseur naar de kroon. Maar het strookt bij de bijkomende kunstjes die de regisseursploeg er bij de natte haren heeft bijgesleept. Hoewel de camera beknijpt en beklijft, vervalt hij op het podium vaak tot een excuus om als acteur met je rug naar het publiek te acteren (waarbij deze dan heerlijk metatheatraal zelf in beeld wordt genomen). Ook de dans choreografie en de technische special effects doen meer aan als ambitieus festivaltheater dan professioneel schouwburgwerk.

FC Bergmans’s’ vos heerst over het wilde, terwijl de wolf zijn eigen habitat krampachtig geordend en schoon probeert te houden. Terwijl de wolf zijn grip verliest op wat het verschil maakt tussen hem en het primitive, stroomt zijn zwembad over en verknalt hij alles wat hij ooit (lief) heeft gehad. Als tenslotte de Wolf en de Vos oog in oog komen te staan verlaat de vos zijn natuurlijke habitat. Hij is niet meer nodig. Het recht heeft geschied. De mooie beelden van de wolf, die oog in oog met zijn nemesis onstpiegeld wordt, worden compleet verstiert door de melodramatische popballad die als zwanenzang dient. Al met al zou dit werk haar publiek ook in donkere arthousebioscopen kunnen vinden. Zolang dat dan maar niet in musical vorm is.

Gezien: DeSingel-Theaterfestival-Antwerpen, zondag 8 september.

Meer informatie over Van Den Vos.

Foto: Copyright Kurt Van der Elst

Written By

I'm a Dutch writer/poet/walnut eater living in Brussels. I enjoy theatre. Playing, writing, watching, reviewing it. I have no children, no dogs but I do have a set of dead cactuses.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *