Het Rijk van de Sultan @ Bozar

BOZAR nodigt je vanaf 27 februari uit in het rijk van de Sultan. Met een tentoonstelling over de Ottomaanse invloeden en uitwisselingen tussen het Oosten en het Westen focust BOZAR zich op de reacties die de Ottomaanse expansie in Europese kunst opriep.

Ook in de 14e en 15e eeuw was er conflict tussen de islam en het christendom. Het Ottomaanse rijk besloeg een groot deel van Noord Afrika en Azië. De militaire en economische macht van het rijk groeide, en het bereikte tijdens zijn grootste uitbreiding, onder het succesvolle bewind van Suleyman I, zelfs Wenen. Veel Europeanen hadden nog nooit een ‘Oosterling’ gezien, kunst speelde handig in op de vraag naar informatie. Beeltenissen en artefacten werden gebruikt voor artistieke alsmede propaganda doeleinden. De beeldvorming die toen door de kunst binnenkwam speelde een belangrijke rol in het vormen van ideeën over ‘de Ander’ en het ‘Exotisme’. Vooral in het begin van de Ottomaanse expansie werden de verschillen in uiterlijk, zeden en religie soms grof uitgebuit.

prev_pfile264788_activity11618

Later in de vijftiende eeuw werden de beelden die naar buiten kwamen genuanceerder, en kregen de oosterse landen een conventionelere plaats in de kunst. Kunstenaars begonnen lange reizen te maken om de culturen van ‘dáár’ met eigen ogen te kunnen aanschouwen en kwamen terug met meer betrouwbare getuigenissen. De collectie die nu wordt tentoongesteld geeft die grote diversiteit aan afbeeldingen goed weer. Het publiek wordt van het Westen en de Renaissance naar het Oosten en haar cultuur geleid. We zien de aantrekkingskracht die het Ottomaanse rijk uitoefende op de westerse kunstenaars in werken van onder andere Bellini, Dürer en Tintoretto. In een spanne van 200 jaar verandert het uitgangspunt van de werken van ‘ambivalente aantrekkingskracht’ naar ‘fascinatie en bewondering’.

De tentoonstelling etaleert zo’n 160 kunstwerken en kostbare objecten, van wetenschappelijke instrumenten tot luxueuze tapijten uit de periode 1420-1620. We zien hoe het beeld, en de betrouwbaarheid van het beeld, tijdens twee eeuwen langzaam verandert. Het publiek treedt tijdens het bezoek echt toe tot het rijk van de Sultan. Wij mogen een kijkje nemen in het islamitische heiligdom, ook al wordt onze blik vertroebeld door de Renaissance kunstenaars en hun eigen impressies en ideeën. Van klederdracht tot wandtapijt; de invloed die het Oosten op het Westen had, op landen zoals Nederland, Duitsland en Italië, maar ook Polen en de Balkan, is duidelijk in hun kunst weergegeven.

Het valt op dat “Het Rijk van de Sultan” alleen de blik van het Westen op het Oosten toont, mede omdat er maar weinig bekend of overgebleven is van ‘de andere kant’. Als bezoeker kijken wij nu naar de manier waarop wij vroeger keken naar het Oosten. Een thema dat met herevaluatie doorspekt is; tegenwoordig kijken wij nog steeds naar het Oosten, en komen er nog steeds beelden en informatie binnen die door derden wordt gepresenteerd. Met het verschil dat de islam nu ook een deel uitmaakt van ons dagelijks leven. Toch hebben we nog steeds een ‘ambivalente fascinatie’ met het Oosten, en kunnen we zeggen dat er in 400 jaar misschien wel niet veel veranderd is.

“Het Rijk van de Sultan” is nog tot 31.05.2015 te zien. Diegenen die onder de 26 zijn krijgen de kans om voor het luttele bedrag van 2 euro de tentoonstelling in te komen. De handige bezoekersgids van 1 euro is een aanrader.

Gezien op 26.02.2015

Bozar “Het rijk van de Sultan”

Curatoren: Dr. Guido Messling, Dr. Robert Born, Michal Dziewulski (co-curator)

Tags from the story
Written By

I'm a Dutch writer/poet/walnut eater living in Brussels. I enjoy theatre. Playing, writing, watching, reviewing it. I have no children, no dogs but I do have a set of dead cactuses.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *