Met onze clownsneus op de feiten…

Met Rigoletto haalt De Munt een nieuwe productie binnen. Giuseppe Verdi’s grote opera over passie, wraak en het beschermen wat je dierbaar is wordt in de handen van regisseur Robert Carsen een donker spektakelstuk.

In 1851 ging Verdi’s Rigoletto in première, een opera met een libretto gebaseerd op Victor Hugo’s Le Roi s’amuse. Ondanks de hevige censuur indertijd was het een triomf voor Verdi. Rigoletto neemt in het oeuvre van de componist een belangrijke plaats in als eerste van zijn ‘meesterwerken’ (waar o.a. La Traviata nog onder horen). In Rigoletto opent Verdi het doek op het hof van de Hertog van Mantua, zijn hofnar Rigoletto, en diens dochter Gilda. Een wrange situatie waarin Rigoletto gebukt gaat onder zijn mismaaktheid en zijn behandeling aan het hof van de Hertog – een vermaarde Don Juan. Rigoletto, hoewel beschimpt, is toch trouw aan zijn meester de hertog als die wordt beschuldigd door Graaf Monterone. De graaf vervloekt Rigoletto voor zijn gedrag en dit blijkt het begin van het einde voor Rigoletto die door zijn eigen toedoen zijn dochter de dood in jaagt.

In deze Nieuwe bewerking is Rigoletto geen hofnar maar een circusclown. En het hof maakt plaats voor een platvloers circus met een hoog voyeuristisch gehalte. Tijdens de inleiding worden wij als circuspubliek, samen met het koor, getrakteerd op een erotische strip-act, compleet met dompteur en zweepjes. De toon is gezet en iedereen die dit podium betreed wordt als het ware geseksualiseerd. Geen wonder dan Rigoletto zijn dochter wil beschermen tegen zoveel immoreel geweld. Zij weet niets van zijn werk als clown, net zo min als iets over haar verleden. Ze leeft afgeschermd in een wereld van pastel. Maar dan ontmoet Gilda de graaf van Mantua en is er even sprake van ware liefde – in het mooi gechoreografeerde liefdesduet “È il sol dell’anima” / Liefde is de zon der ziel lijkt Mantua zijn wilde haren in een nacht te verliezen. Maar het is natuurlijk allemaal te mooi om waar te zijn, in dit ongure paleis der lusten komen die die puur van hart zijn er het ellendigst vanaf. Gilda offert zich op voor haar overspelige minnaar en betaalt de hoogste prijs voor haar liefde, ze sterft in de armen van haar vader.

Robert Carsen heeft een verontrustende Rigoletto vervaardigd. Een stuk dat Verdi al sterk in de moderne tijd had geplaatst. De karakters zijn drie-dimensionaal en stellen belangrijke existentiële vragen. Daarnaast eindigt het stuk niet met een veroordeling van de Hertog, wiens handelen toch direct de kwellingen van Rigoletto en zijn dochter bewerkstelligt. Maar echt medelijden met anti-held Rigoletto hebben we ook niet, door zijn toedoen (het plot om de Hertog te vermoorden) kaatst terug op zijn eigen dochter. Deze morele kwestie heeft Carsen goed weergegeven, met een uiterst mismoedige Rigoletto waar we ons moeilijk mee kunnen vereenzelvigen. De wereld waarin deze karakters leven is doorspekt met ondeugd. Alleen de hartelozen kunnen hier gedijen. En wij als publiek kijken toe doen niets. Het is een lastig parket waar we ons in bevinden. Carsen heeft ons met onze neus op de feiten gedrukt; deze wereld is niet perfect. Maar na het vallen van het doek herrijst Gilda en krijgt het ensemble een daverend, 10 minuten durend applaus. Gelukkig hoeven wij onszelf niet in het verderf te gooien om een belangrijke levensles te leren.

Gezien op 13-5-2014

Rigoletto draait nog tot 23 mei in De Munt

Tags from the story
, ,
Written By

I'm a Dutch writer/poet/walnut eater living in Brussels. I enjoy theatre. Playing, writing, watching, reviewing it. I have no children, no dogs but I do have a set of dead cactuses.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *